تاریخ و جغرافیای ادبی

تاریخ و جغرافی برای خیلی ها درس کسالت آوری بوده و هست و خواهد بود! حداقل درصد زیادی از آدم های دور و بر که دیده و می بینم اینچنین اند، شاید هم مدرسه و سیستم بی نظیر آموزش و پرورش ما! در این بی علاقگی بی تاثیر نبوده. اما با کمی دقت به چیزهای جالبی در این مورد رسیدم و فهمیدم که تاریخ و جغرافیا بر عکس سندیّت و ظاهرا واضح و مبرهن بودن! در ذهن هر کسی به شکلی در می آیند که شاید فقط برای خودش معنی دارد. حتی گاهی تعبیرهایی هم هست که همگانی تر هم می شود و همه قبولش دارند؛حالا درست و غلطش بماند. مثلا تصورات ما ایرانی ها از سلطنت هخامنشیان و ساسانیان و به قولی همان پادشاهان ایران باستان و زندگی در آن دوران شاید باشکوه و پر رونق و زرق و برق باشد اما ما را از خیلی چیزها و واقعیت های زمانه ی آنها دور می کند. یا اینکه یک تمدن درخشان پانصد و چند ساله به نام اشکانیان، با حکومتی فدرال(شبیه سیستم های فدرال در ایالات متحده آمریکا یا استرالیا) و آزادی مذاهب و داد و ستد فرهنگی با شرق و غرب، با داشتن دو مجلس بزرگ مشورتی(شبیه مجلس سنا و نمایندگان) به راحتی و آسانی از یاد همه و تاریخ پاک می شود و اهمییت اش هم فراموش می شود. مهم نیست، از این اتفاقات و برداشت ها خیلی هست و تازه یک امر شخصی است و اصلا اینطور به داستان نگاه کنیم که گاهی اتفاقا بدک هم نیست!!


این همه را نوشتم تا برسم به برداشت های خودم از نوعی تاریخ و جغرافیا که در ذهنم هست. شاید به خاطر علاقه ام سعی می کنم کشور ها و فرهنگ ها را با نویسنده ها و شاعرانشان بشناسم. مثلا تصور شما از روسیه چیست؟ روسیه کجاست؟ با کمی سرچ در اینترنت کلی اطلاعات از روسیه پیدا می شود، اما من به شخصه روسیه را نه با پوتین، استالین، لنین و شوروی ، کومونیسم و... شناختم ؛ روسیه را من از آشنایی با نویسنده هایی مثل داستایوسکی، تولستوی، تورگنیف، چخوف و چند اسم دیگر شناختم. شاید به نظر احمقانه باشد اما این فرمول من برای خیلی جاهای دیگر هم همین شکلی است. اینکه فرانسه را با پاریس و مارسی از روی عکس ها بشناسی یا از روی کتاب های رومن گاری، کامو، و یا لویی فردینان سلین خیلی با هم فرق می کند. یا اینکه این خط های جغرافیایی وقتی صحبت فرهنگ و ادب می شود چه قدر کمرنگ و مزخرف هستند! مارکز و صد سال تنهایی اش خیلی تصویر روشن تری از تاریخ و جوامع آمریکای جنوبی می دهد ، یا محمود درویشی که بیشتر از حماس و فتح و یاسر عرفات و بچه های فلسطینی سنگ و چوب به دست، نماینده ی حرف و تاریخ مردمش هست.

تاریخ و جغرافیای این شکلی لذت بخش تر است برای خواندن!

/ 0 نظر / 15 بازدید